کد خبر : ۲۲۱۲۴
تاریخ انتشار : ۲۰ آبان ۱۳۹۴ - ۱۰:۵۳
اختصاصی نکته آنلاین
افزایش جمعیت و رشد شهرنشینی در کنار توسعه تکنولوژی، موجب شده تا بسیاری از المان‌های زیستی در نوع و سبک زندگی بشر تغییر کند.

همسایگان افقی؛ عمودی می‌شوند

وع خانه سازی و به دنبال آن محله ها، یکی از پایه‌های فرهنگی و هویت اجتماعی مردم را تشکیل می‌دهد که امروزه با تغییر نوع ساخت و ساز به کلی درحال نابودی است.
به گزارش نکته آنلاین ، کشورمان ایران نیز از این قائده مستثنی نبوده و نوع زندگی مردم با توسعه علم و همچنین افزایش جمعیت، تغییر گسترده ای داشته است.
اگر روزگاری خانه‌های سنتی با حیاط و پستوهای دلگرم کننده اش محلی برای زیست خانواداگی و همچنین هویتی  اجتماعی محسوب می‌شد اما امروز ساختمان‌های سر به فلک کشیده و سیمانی جایگزین آن شده است.
نوع خانه سازی و به دنبال آن محله ها، یکی از پایه‌های فرهنگی و هویت اجتماعی مردم را تشکیل می‌دهد که امروزه با تغییر نوع ساخت و ساز به کلی درحال نابودی است.
  با ورود فرهنگ وارداتی از غرب معیشت ایرانی نیز متحول و دگرگون شده است و روش‌های جدید همزیستی و "زندگی آپارتمان نشینی"، عرصه‌های خصوصی و نیمه خصوصی را تغییر داده است.
 رهبر معظم انقلاب در مهر ماه سال 1391 و در دیدار با جوانان استان خراسان شمالی، نکات مهمی را درخصوص سبک زندگی اسلامی- ایرانی و جایگاه این مقوله در پیشرفت کشور بیان کردند. از دیدگاه ایشان، سبک زندگی، بخش نرم افزاری تمدن است و عدم پیشرفت در آن سبب می‌شود که بخش ابزاری (علم، اختراع، صنعت، سیاست، اقتدار سیاسی و نظامی، اعتبار بین المللی،تبلیغ و ابزارهای تبلیغ) به تنهایی نتواند جامعه را به رستگاری رهنمون سازد.
توجه به فرهنگ زندگی جدید و تطبیق آن با ارزش‌های ملی و دینی از ضرورت‌های مهم جامعه امروز به شمار می‌رود که به نظر می‌رسد در گرداب هجوم فرهنگ غربی در حال فراموشی است.
در این میان باید از دو جنبه به این مضوع پرداخته شود و باید به این پرسش پاسخ داده شود که چگونه می‌توان از یک سو با ساختار‌های مدرنیته که ناشی از افزایش جمعیت و توسعه شهر نشینی است و از سوی دیگر حفظ ارزش‌های ملی و مذهبی در نوع زیست مردم که ریشه تاریخی دارد، هماهنگی ایجاد کرد؟
اگر نگاهی به گذشته ایران داشته باشیم، درمی یابیم که همه اجزای خانه ایرانی، فلسفه و تعریف روشن و معینی داشت که ناظر به ملاحظات اخلاقی، رفتاری، مذهبی و فرهنگی بود و نیازهای ارتباطی را در تعریف انسان ایرانی تأمین می‌کرد.
 خانه‌ها در طول تاریخ ایران و در گذر برهه‌های حساس، کالبد خود را به دست آوردند و متأثر از آیین‌های اسلامی و ایران باستان، روند تکاملی شان را با پیشرفت‌ها و پسرفت‌ها طی کردند. 
نخستین تجربه‌های خانه سازی مدرن در اواخر دوره قاجار صورت گرفت. اما این تجربیات آنقدر فراگیر نبودند که بتوان در آن‌ها دنبال نخستین نشانه‌های خانه‌های مدرن ایرانی گشت تا اینکه با ظهور حکومت پهلوی و تغییرات گسترده در کلیت نظام اجتماعی و شکل گیری طبقات جدید، معماری خانه‌های مسکونی به صورتی فراگیر دست خوش تغییر شد.
خانه هایی که تا پیش از این، در 2 دسته کلی، خانه اربابان و خانه رعیتان، قرار می‌گرفتند، حال به شکل کاملا متفاوتی در حال گسترش بودند. این تغییرات به دنبال مدرنیته پهلوی، با اقدامات ساختارشکنانه  و نفوذ قاطع  نشانه‌های غربی در دوره پهلوی دوم، خانه‌های ایرانی را از شکل سنتی خود در قالب فضاهای درونگرا، به خانه‌های جدید تغییر شکل داد. بدین ترتیب بسیاری از اجزای خانه‌های ایرانی در شکل‌های جدیدی استحاله شد و تغییر ماهیت دادند.
توجه خاص مقام معظم رهبری به موضوع سبک زندگی بسیار بجاست و اینکه ایشان به صورت حساس و دقیق آسیب‌های سبک زندگی مردم را بررسی کرده و در قالب سوال با اندیشمندان در میان می‌گذارند نشان از باریک بینی و دقت ایشان دارد.
توجه حضرت آیت الله خامنه ای به مقوله آپارتمان نشینی، سابقه ای طولانی دارد و ایشان در  دیدار با اعضای‌ شوراهای‌ فرهنگ‌ عمومی‌ استان‌ها در تیرماه 1374 به طور مفصل به این موضوع پرداختند.
  رهبری فرمودند: «به نظر بنده، فرهنگ عمومى دو بخش دارد: شکل معمارى در جامعه و در چگونه خانه‌اى زندگى کردن، بخشى از فرهنگ جامعه را شکل مى‌دهد. زیرا خانه‌هاى قدیمى ما یک نوع خانواده و خُلقیّات بار مى‌آورند (حیاط بزرگ، حوضى در وسطش و اتاق هایى در اطراف. از این اتاقْ پدر بزرگ در مى‌آید و از آن اتاقْ دایى و از آن یکى هم عمو. بچه‌هاى خانواده، همه دور هم و بَرِ یک سفره جمع مى‌شوند و در واقع، این خانه است که خانواده را به دنبال خود مى‌کشاند) و آپارتمان نوعى دیگر از خانواده ایجاد مى‌کند. حتّى شکلِ در و پنجره و ارتباط اتاق‌ها با هم، به ناچار تأثیر خاصى بر ذهن و خُلق و منش و تربیت افراد دارد. از این‌رو، امروز - خوشبختانه - مى‌بینیم که در تلویزیون و میزگردها و گفتارها، بر معمارى سنّتى ایرانى تکیه مى‌شود. در کردارها نمى‌دانم چگونه است. ولى به هرحال، آنچه معلوم است این‌که ، این ملت کهن و بزرگ، قبل از این‌که از سبک معمارى اروپایى تأثیر بپذیرد، خودش یک سبکِ معمارىِ خاص داشته است. »
 مشکلات آپارتمان‌نشنینی در مناطق مختلف کشور متفاوت است و به پیشینه فرهنگی مردم باز می‌گردد چرا که زندگی آپارتمانی به یکی از شاخصه‌های زندگی امروز تبدیل شده و این نوع سبک زندگی که کاملا با زندگی پدران ما متفاوت است.
 فرهنگ جدید از تغییرات محیط اجتماعی و اقتصادی نشات می‌گیرد و این نوع زندگی در شهرهای بزرگ گریز ناپذیر شده اما باید به نوع معماری و ایجاد الگو‌های فرهنگی جدید در این خصوص و جلوگیری از کپی برداری مطلق از فرهنگ غربی توجه داشت. 
بر اساس آمار 70 درصد جمعیت کشورمان در آپارتمان زندگی می‌کنند اما با وجود قوانین آپارتمان‌نشینی نمی‌توان به کاهش مشکلات امیدوار بود چون نهادینه شدن فرهنگ و اخلاق آپارتمان نشینی مستلزم کار فرهنگی و‌ آشنا کردن مردم با حقوقشان است. 

دستگاه‌های مسئول
در این زمینه صدا و سیما، وزارت مسکن، شهرسازی، شهرداری ها، دانشگاه‌ها و شورای عالی استانها نقش اساسی دارند و در این زمینه باید ضوابطی تعیین و رعایت شود اما متاسفانه کار چندانی انجام نشده است. در مرحله بعد از این نهادها و سازمانها، صدا و سیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،‌ سازمان تبلیغات و .... نقش دارند که این نهادها و سازمان‌ها نیز اقدامات چشمگیری نداشته اند.
هرچند که با توجه به اهمیت موضوع، عملکرد هر یک از سازمان‌های مسئول، نیازمند بررسی موشکافانه و دقیق است.
 
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: